BẢN TIN SỨC KHỎE

TĂNG HUYẾT ÁP

Tăng huyết áp hay huyết áp cao được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” vì bệnh thường không có triệu chứng, người bệnh được chẩn đoán tình cờ khi đi kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc sau khi xảy ra một biến cố lớn như nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Theo thống kê của tổ chức Ý Tế Thế Giới (WHO) năm 2013, tăng huyết áp là nguyên nhân gây hơn 45% ca tử vong về tim mạch và 51% ca tử vong ở người bị đột quỵ. Khoảng 40% đàn ông độ tuổi từ 25 trở lên được chẩn đoán có các triệu chứng của cao huyết áp, từ năm 1980 cả thế giới có khoảng 600 triệu người bị cao huyết áp, tuy hiên đến năm 2008 là hơn 1 tỉ người bị cao huyết áp (báo cáo của WHO, 2010).
Như vậy huyết áp cao là gì: cao huyết áp, hay còn được gọi là tăng huyết áp, là một tình trạng áp lực máu đẩy vào thành động mạch khi tim bơm tống máu đi quá cao. Nếu áp lực này tăng lên cao theo thời gian, nó có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác.
Làm thế nào huyết áp và hệ thống tuần hoàn của bạn làm việc?
Để tồn tại và hoạt động, các mô và cơ quan cần cung cấp oxy từ máu do hệ tuần hoàn mang đến khắp cơ thể. Khi tim đập, nó tạo ra áp lực đẩy máu qua mạng mạch máu hình ống, bao gồm động mạch, tĩnh mạch và mao mạch. Áp lực này hay còn gọi là  huyết áp là kết quả của hai lực: Lực đầu tiên (huyết áp tâm thu) xảy ra khi bơm máu ra khỏi tim và vào các động mạch là một phần của hệ thống tuần hoàn. Lực thứ hai (huyết áp tâm trương) là giá trị thấp hơn, đo áp lực máu trong động mạch giữa các nhịp tim (giữa hai lần đập của tim).
Theo xếp loại tăng huyết áp (THA) của ổ chức Y tế thế giới và Hội THA thế giới (2003):

Xếp loại Huyết áp tâm thu (mmHg) Huyết áp tâm trương (mmHg)
Tối ưu <120 <80
Bình thường <130 <85
Bình thường cao 130-139 85-89
THA nhẹ ( giai đoạn 1) 140-159 90-99
THA vừa ( giai đoạn 2) 160-179 100-109
THA nặng ( giai đoạn 3) ≥180 ≥110

Đánh giá tăng huyết áp theo mức độ nguy cơ của ổ chức Y tế thế giới và Hội THA thế giới (2003)

Tăng huyết áp có nguy cơ chủ yếu tập trung vào nhóm theo độ tuổi Nam >55 tuổi, nữ >65 tuổi, nhóm hút thuốc lá, béo phì, tim mạch và tiền sử gia đình có bệnh tim và nhóm bệnh nhân mắc bệnh về tiểu đường.
Huyết áp cao sẽ gây hại trực tiếp là tăng khối lượng hoạt động của tim và mạch máu – khiến chúng hoạt động khó khăn hơn và kém hiệu quả hơn.
Theo thời gian, lực ma sát và huyết áp cao gây tổn thương các mô tế bào bên trong các động mạch. Đổi lại, LDL (xấu) cholesterol  dạng mảng bám trong thành động mạch, đánh dấu sự bắt đầu của xơ vữa động mạch .
Càng nhiều mảng bám và tổn thương tăng lên thì các bên trong càng hẹp (càng nhỏ) trở thành – làm tăng huyết áp và bắt đầu một vòng luẩn quẩn làm hại thêm  các động mạch, tim và phần còn lại của cơ thể. Điều này cuối cùng có thể dẫn đến các điều kiện khác nhau, từ loạn nhịp tim  đến cơn đau tim  và đột quỵ.
Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?
Ở một số người, cao huyết áp nặng có thể dẫn đến chảy máu cam, đau đầu hoặc chóng mặt. Bởi vì cao huyết áp có thể ảnh hưởng đến bạn mà bạn không biết mình đang mắc bệnh. Do đó, việc theo dõi huyết áp thường xuyên rất quan trọng nếu bạn đang có các nguy cơ bị cao huyết áp. Bạn nên gặp bác sĩ nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường hoặc huyết áp của bạn quá cao.
Những biến chứng có thể xảy ra của cao huyết áp là gì?
Khi huyết áp vẫn cao theo thời gian, nó có thể gây hại cho cơ thể. Các biến chứng của cao huyết áp bao gồm:
Suy tim. Suy tim là một tình trạng mà trong đó tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Điều này làm cho trái tim to ra và trở nên yếu hơn;
Phình bóc tách động mạch. Một biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra bất cứ nơi nào trong cơ thể của bạn. Khi bị phình bóc tách động mạch, bạn có thể phải đối mặt với tình trạng chảy máu nội bộ và có thể đe dọa tính mạng;
Suy thận. Các mạch máu trong thận có thể trở nên hẹp lại và gây suy thận;
Nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Động mạch bị hẹp ở một số nơi trong cơ thể, từ đó dẫn đến việc hạn chế lưu lượng máu (đặc biệt là cho tim, não, thận và chân). Điều này có thể gây ra một cơn đau tim, đột quỵ, suy thận, hoặc người bệnh phải phẫu thuật cắt bỏ một phần chân;
Bệnh mắt: Các mạch máu trong mắt vỡ hoặc chảy máu. Điều này có thể dẫn đến những thay đổi về thị lực hoặc thậm chí là mù lòa.
Làm thế nào để chẩn đoán cao huyết áp?
Bác sĩ của bạn sẽ tham khảo các yếu tố nguy cơ của bạn, tiền sử gia đình, khám lâm sàng và huyết áp của bạn để chẩn đoán chính xác bệnh.
Bác sĩ hoặc y tá sẽ đo huyết áp của bạn bằng cách sử dụng máy đo huyết áp bao gồm  một ống nghe (hoặc cảm biến điện tử) và băng quấn đo huyết áp.
Để chuẩn bị cho kiểm tra huyết áp, bạn nên:
Không uống cà phê hay hút thuốc lá trong 30 phút trước khi kiểm tra. Những việc này có thể gây ra tăng huyết áp trong ngắn hạn.
Đi vệ sinh trước khi kiểm tra huyết áp. Bàng quang đầy nước có thể thay đổi huyết áp của bạn.
Ngồi yên trong 5 phút trước khi kiểm tra. Sự di chuyển có thể gây tăng huyết áp trong ngắn hạn.
Nếu huyết áp của bạn là 140/90 mmHg hoặc cao hơn theo thời gian, bác sĩ sẽ chẩn đoán bạn bị cao huyết áp. Nếu bạn có bệnh tiểu đường hoặc bệnh thận mãn tính, huyết áp 130/80 mmHg hoặc cao hơn sẽ được chẩn đoán là bị cao huyết áp.
Những xét nghiệm y tế khác có thể giúp chẩn đoán cao huyết áp là gì?
Các xét nghiệm khác có thể bao gồm:

  • Xét nghiệm nước tiểu;
  • Điện tâm đồ (ECG);
  • Chụp X-quang ngực;
  • Chụp cắt lớp điện toán (CT scan).

Các xét nghiệm này để loại trừ bất kỳ nguyên nhân khác có thể có của bệnh cao huyết áp. Nếu không có nguyên nhân khác, bạn sẽ được chẩn đoán mắc cao huyết áp nguyên phát.
Những phương pháp nào dùng để điều trị cao huyết áp?
Mục tiêu điều trị thường là để giữ cho huyết áp của bạn dưới 140/90 mmHg. Nếu bạn có bệnh tiểu đường hoặc bệnh thận mãn tính, bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị nghiêm ngặt để giữ cho huyết áp của bạn dưới 130/80 mmHg.
Thay đổi lối sống
Điều trị cao huyết áp bao gồm việc thay đổi lối sống và sử dụng thuốc. Nếu bệnh cao huyết áp của bạn không phải là nghiêm trọng, bạn nên thay đổi lối sống nhằm kiểm soát mức huyết áp tốt hơn.
Khi huyết áp của bạn đạt mức kiểm soát, bạn vẫn sẽ cần điều trị. “Đạt mức kiểm soát” có nghĩa là chỉ số huyết áp của bạn là ở mức bình thường. Bác sĩ có thể sẽ khuyên bạn nên kiểm tra huyết áp thường xuyên. Bác sĩ có thể tư vấn cho bạn biết bao lâu thì nên kiểm tra huyết áp.
Thuốc
Nếu việc thay đổi lối sống không làm tình trạng bệnh khá hơn hoặc bạn mắc bệnh cao huyết áp nghiêm trọng hơn, bác sĩ sẽ kê toa thuốc. Thuốc giúp làm hạ huyết áp cao bao gồm:

  • Thuốc lợi tiểu;
  • Thuốc ức chế Beta;
  • Thuốc ức chế hấp thụ canxi;
  • Các chất ức chế men chuyển ACE;
  • Thuốc giãn mạch.

Bác sĩ sẽ theo dõi diễn tiến bệnh và có thể tăng liều hoặc thay đổi và thêm thuốc cho đến khi tìm ra phác đồ điều trị phù hợp nhất cho bạn. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ về các phương pháp điều trị tốt nhất cho bạn.
Điều trị trong trường hợp khẩn cấp
Đối với người bị cao huyết áp cấp cứu , người bệnh cần phải được điều trị tại phòng cấp cứu hoặc chăm sóc đặc biệt, vì bệnh có thể gây tử vong. Người bệnh sẽ được theo dõi tình trạng tim và mạch máu. Bác sĩ có thể cho người bệnh thở oxy và thuốc giúp ổn định lại huyết áp xuống mức an toàn.
Chế độ sinh hoạt phù hợp
Làm thế nào bạn có thể hạn chế diễn tiến của cao huyết áp?
Bạn cần phải kiên trì với quá trình điều trị. Việc điều trị có thể giúp ngăn ngừa hoặc trì hoãn các vấn đề liên quan đến cao huyết áp và giúp bạn sống và hoạt động tốt hơn. Nếu bạn có tiền sử bệnh gia đình mắc cao huyết áp, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc giảm thiểu nguy cơ bệnh cho bạn.
Ngoài ra, bạn có thể kiểm soát mức huyết áp của bạn bằng cách:

  • Có chế độ ăn lành mạnh và ít muối;
  • Tập thể dục thường xuyên;
  • Cố gắng duy trì một cân nặng lí tưởng;
  • Bỏ hút thuốc;
  • Uống thuốc điều trị bệnh cao huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ;
  • Theo dõi huyết áp của bạn thường xuyên ở nhà với một thiết bị theo dõi.

Các yếu tố nguy cơ của cao huyết áp như béo phì, ăn mặn, hút thuốc lá, lối sống tĩnh tại kém vận động hoàn toàn có thể cải thiện được khi chúng ta thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày. Đối với những người trong gia đình có người thân bị cao huyết áp hoặc có tiền sử đột quỵ, nhồi máu cơ tim thì nên kiểm tra huyết áp thường xuyên từ khi còn trẻ. Khi bệnh xảy ra, thay đổi lối sống và thói quen ăn uống là điều đầu tiên trong quản lý bệnh, sau đó mới đến vai trò của các thuốc hạ áp. Cao huyết áp nguyên phát – chiếm hơn 90% nguyên nhân gây cao huyết áp – là bệnh phải điều trị suốt đời, ngay cả khi huyết áp đã trở về mức bình thường vẫn phải tiếp tục dùng thuốc đều đặn. Bạn đừng quên rằng chính vì có thuốc nên huyết áp mới được kiểm soát. Bỏ thuốc rất nguy hiểm vì có thể làm huyết áp cao đột ngột dẫn đến trường hợp tăng huyết áp cấp cứu, biến chứng tai biến mạch máu não hoặc nhồi máu cơ tim và có thể gây ra đột tử. Hy vọng những thông tin chúng tôi cung cấp có thể giúp bạn và gia đình phòng chống bệnh cao huyết áp và điều trị bệnh hiệu quả hơn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đăng ký tư vấn

Nhận tư vấn miễn phí 24/7 từ đội ngũ Bác sĩ, Chuyên gia của Công ty NAVITA, Hungary

Đặt lịch hẹn tư vấn

Nhận thông tin khuyến mãi

1
Bạn cần hỗ trợ?